Trong tiếng Việt, ta hay dùng chung một chữ "hỏng" cho mọi thứ: áo hỏng, ly hỏng, điện thoại hỏng. Nhưng tiếng Anh phân biệt khá rõ từng kiểu hư hỏng. Đây là nhóm từ rất đời thường, con dùng được ngay khi kể chuyện ở nhà hay ở lớp.
"Broken" không phải lúc nào cũng đúng
Nhiều trẻ (và cả người lớn) dùng broken cho mọi thứ. Thực ra broken chỉ dùng khi vật bị vỡ, gãy hoặc ngừng hoạt động: a broken cup (cái cốc/tách bị vỡ), a broken chair (cái ghế gãy), The TV is broken (cái tivi hỏng rồi).
Nhưng nếu áo bị rách thì không nói "broken", mà là torn (rách): a torn shirt. Nếu ly chỉ bị nứt chứ chưa vỡ hẳn thì là cracked (nứt): a cracked glass.
Bị bẩn cũng có nhiều mức độ
Bẩn nói chung là dirty: dirty hands (tay bẩn), dirty shoes (giày bẩn). Nhưng nếu áo bị dính vết bẩn cụ thể (vết mực, vết cà phê) thì dùng stained: a stained shirt.
Đồ vật bám bụi lâu ngày là dusty (bụi bặm): a dusty shelf (kệ đầy bụi). Còn khi điện thoại hay mặt bàn bị trầy là scratched (trầy xước): a scratched screen.
Vì sao nên dạy con nhóm từ này sớm
Đây là kiểu từ vựng "dùng được liền". Con có thể chỉ vào đồ vật quanh nhà và mô tả ngay: chiếc xe đồ chơi gãy bánh, cuốn sách bị rách trang, cái cốc bị nứt. Khi từ vựng gắn với đồ vật thật trước mắt, con ghi nhớ nhanh hơn nhiều so với học trên giấy.
Một mẹo nhỏ cho ba mẹ: thay vì hỏi "Cái này tiếng Anh là gì?", hãy hỏi "Cái này bị làm sao?" bằng tiếng Anh — "What's wrong with it?" — để con tập mô tả tình trạng, không chỉ gọi tên đồ vật.
Trong video dưới đây, cô Hồng hướng dẫn các từ thường dùng để tả đồ vật bị hỏng hoặc bẩn, kèm hình ảnh dễ hiểu. Phụ huynh mở cho con xem rồi cùng "đi soi" vài món đồ trong nhà và mô tả tình trạng của chúng bằng tiếng Anh: